کۆچکردن بۆ مەدینە، وێستگەیەکی گرنگی مێژووی ئیسلام

د. عمر عبدالعزیز

بەشی یەكەم

له‌گه‌ڵ سه‌رهه‌ڵدانى مانگى (موحه‌ڕڕه‌م)ـى هه‌ر ساڵێكى كۆچیدا، موسڵمانانى جیهان یاداوه‌رییه‌ دێرین ‌و زێڕینه‌كانى مێژووى پڕ له‌ جوامێریى ئوممه‌تى ئیسلام دێته‌وه‌ بیریان، مێژوویه‌ك كه‌ به‌شێكى زۆرى گۆشه‌كانى شارستانییه‌تى‌ و ژیاریی جیهانى پڕ كرد له‌ مه‌شخه‌ڵى ڕووناكیى، سه‌ره‌تایه‌كى نوێى بۆ تێگه‌یشتن له‌ (ژیان) و (بوون) و (ئه‌ركى مرۆڤ له‌ بوونه‌وه‌ردا) ‌و (گرنگیى‌ و بایه‌خدان به‌ ڕه‌وشته‌ به‌رزه‌كان) دانا.…

عوسمان محه‌ممه‌د پاشا

به‌هره‌ عبد الله حه‌مه‌ ته‌وفیق
وه‌سمان پاشا، كوڕى محمد پاشاى جافه‌، خۆى‌و (محمد پاشاى باوكى‌و محمود پاشاى براى) پله‌ى (پاشا) یه‌تییان له‌ لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتى ده‌وڵه‌تى عوسمانییه‌وه‌ پێدراوه‌. ئێرانیی‌و عوسمانییه‌كان له‌ به‌خشینی نازناودا به‌ر له‌ هه‌موو شتێك ڕه‌چاوى سترۆكتۆره‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ باوه‌كانیان ده‌كرد، لێكپچڕانى سیاسی وڵاتی كوردان وایكرد كه‌ نازناوى نوخبه‌ (بژارده‌) له‌ ده‌ره‌وه‌ به‌سه‌ریاندا بچه‌سپێت ، له‌وانه‌ (سوڵتان پاشا)، به‌ فه‌رمانى شاى ئێرانى فه‌رمانڕه‌واكانى ناوچه‌كانى سه‌ر سنورى عوسمانى نازناوى (سوڵتان‌و خان)یان پێده‌درا ، ئه‌وه‌ش دواى ئه‌وه‌ى سوڵتانى عوسمانى نازناوى (پاشا)ى به‌خشى به‌ لایه‌نگرو شوێنكه‌وتووانى خۆى له‌سه‌ر سنور، له‌مه‌شدا دیسان جافه‌كان ڕیزپه‌ر نه‌بوون، به‌ڵكو وه‌سمان پاشاو محه‌ممه‌د پاشاو مه‌حمود پاشا، هه‌رسێكیان له‌ لایه‌ن شاى ئێرانه‌وه‌ پله‌ى (خان)یان پێبه‌خشراوه‌.…

عوسمان سیراجه‌ددین

شێخ عوسمان نه‌قشبه‌ندیی یه‌كه‌م
كه‌مال ئه‌مین گوڵپی
عوسمان، كوڕى خالد، كوڕى عه‌بدوڵڵا، كوڕى محمد، كوڕى ده‌روێش، كوڕى موشه‌رره‌ف، كوڕى جومعه‌، كوڕى زاهیره‌. نازناوى (سراج الدین) بووه‌و به‌ شێخ عوسمانى ته‌وێڵه‌ شۆره‌تى ده‌ركردووه‌.…

عه‌بدولعه‌زیز هه‌كارى

عبد الله ئه‌حمه‌د، ئه‌حمه‌دئاوایی
ناوى عه‌بدولعه‌زیز، كوڕى ئه‌حمه‌د، كوڕى عوسمان، كوڕى عیسا، كوڕى عومه‌ر، كوڕى خزر، كوڕى شێخ عیماده‌ددینى كوردییه‌. كونیه‌كه‌ى (أبوالعز الهكاری)، نازناویشى (عیززه‌دین)ه‌، به‌ (ابن خگیب الأشمونی) یش ناسراوه‌، زانایه‌كى مه‌زن بووه‌و قازى بووه‌.…